Oglądając sensacyjne filmy rodem z Hollywood, bardzo często byliśmy świadkami pełnych napięcia scen, kiedy to główny bohater do ostatniej sekundy zastanawiał się, który kabel przeciąć, by uchronić się przed wybuchem bomby. Niebieski czy może jednak czerwony? Właśnie te momenty mogły utrwalić w pamięci nawet największego laika, że kolor w przypadku przewodów elektrycznych zawsze ma znaczenie.
Spis treści
Tak jak kwestii montażu różnego rodzaju urządzeń bardzo ważne jest stosowne opisanie planu działania i sporządzenie odpowiedniego schematu, tak również odpowiedni dobór kolorów poszczególnych kabli ma ogromne znaczenie i nigdy nie powinien być przypadkowy. Zgodnie z normami przyjętymi przez wszystkie kraje członkowskie Unii Europejskiej, na tej płaszczyźnie musi panować swego rodzaju ujednolicenie.
Norma prawdę powie
Europejski Komitet Normalizacyjny stworzył w sprawie koloru przewodów normę HD 308 S2:2001, której odpowiednikiem na terenie Polski jest z kolei dokument o nazwie PN-HD 308 S2:2007. Norma ta dotyczy instalacji układów rozdzielczych, instalacji elektrycznych czy też zasilania odbiorników elektrycznych - ruchomych, ale również tych stacjonarnych. Wspomniane dokumenty nie dają więc wyboru i zmuszają producentów oraz dostawców rozwiązań automatyki przemysłowej do tego, by stosować konkretne normy.
- Zawsze należy sprawdzić w schemacie, jakie kolory są przypisane do danego potencjału - powiedział współpracujący z Automation Trader Mariusz Lenar z kanału Techniczny Garaż.
W filmie, który można obejrzeć poniżej, nasz ekspert w przypadku podłączania przewodów do zasilania rzędu 24 woltów, użył czerwonego kabla do potencjału plusowego i niebieskiego z białym paskiem do minusowego. - Kolory mogą się nieco różnić w zależności od panelu. Spotkałem się już ze stosowaniem ciemnoniebieskich przewodów do plusa i jasnoniebieskich do minusa - dodał.
Odtworz film
Cała paleta barw
Co jednak dokładnie tłumaczą nam te wszystkie kolory? O czym ich zabarwienie nam mówi w przypadku automatyki przemysłowej?
Jednymi z najczęściej stosowanych kabli są czarne, będące podstawą do tego, by odpowiednio oznaczać przewody fazowe w obwodach i systemach energetycznych. Zgodnie z normami są to obwody mocy prądu przemiennego, ale również prądu stałego.
Kolejny to wspomniany niebieski, który jak już zdradził nasz ekspert, może służyć do identyfikacji przewodów zasilania wartości dodatniej lub ujemnej prądu stałego. W tym miejscu należy jednak pamiętać o tym, że w obrębie jednego koloru możemy mieć do czynienia z różnymi odcieniami. Jasnoniebieski przewód używa się z kolei do opisu tego o wartości neutralnej - jeśli takowy występuje. Gdyby z kolei wziąć na warsztat niskonapięciowe obwody, to do oznaczenia ujemnego przewodu zasilania można posłużyć się właśnie kolorem jasnoniebieskim, biało-niebieskim lub nawet białym, który stosuje się m.in. na terenie Stanów Zjednoczonych i Kanady.
Następny kolor, o którym już wspomnieliśmy, to czerwony. Ten jest zdecydowanie najczęściej stosowany w obwodach niskiego napięcia prądu przemiennego, ale warto pamiętać, że mają one również inne zastosowania. W niektórych instalacjach może się bowiem natknąć na czerwone obwody prądu stałego 24VDC, a niekiedy nawet na linie służące do przesyłania danych właśnie tego koloru.
Bardzo ważne są również przewody żółto-zielone, a więc te o charakterystyce ochronnej. Jest to szczególny przypadek, ponieważ wspomnianej kombinacji nie wolno stosować do innych celów. Barwy te są zastrzeżone wyłącznie dla kwestii sygnałowych. Co ciekawe, jeśli dany przewód miałby występować z zielonym, który ma ogólnie dość dowolne zastosowanie, to zaleca się, by ten właśnie kolor zmienić.
Praktyka i obowiązek
Spośród dostępnych barw możemy jeszcze wyróżnić fioletowy, który podobnie jak zielony ma dowolne zastosowanie, czy też pomarańczowy stosowany do obwodów, które pozostają pod napięciem, a także obwodów serwisowych, różnego rodzaju blokad oraz zabezpieczeń.
Każda z tych opcji musi zostać odpowiednio opisana i być obecna w schemacie. Jest to nie tylko dobra praktyka, ale wręcz obowiązek, dzięki czemu łatwiej będzie pracować już na konkretnym urządzeniu. Pamiętajmy, że w przypadku stosowania odpowiednich kolorów nie bez znaczenia pozostaje kwestia kolejności przewodów, a także ilość żył*. Warto zdawać sobie z tego sprawę, by uniknąć nieporządanych i nerwowych sytuacji, tak jak we wspomnianych hollywoodzkich produkcjach, gdzie herosi kina zabierają się za ratowanie świata i do ostatniej chwili zastanawiają się, czy uda się im przeciąć kabelek właściwego koloru.
* - część kabla służąca do przewodzenia prądu.
